Phellos, Kaş’ın (antik Antiphellos) kuzeyinde, 850 m rakımlı Felen Platosu üzerinde yer almaktadır. Antik kentin liman yerleşimi olan Antiphellos, kıyıda bulunmaktaydı. Yerleşim, kıyıya kadar uzanan geniş manzaraya hâkim, dar ve uzun bir sırt üzerine kurulmuştur.
Kazı yapılmamış yerleşimde gerçekleştirilen yüzey araştırmaları, en erken iskânın MÖ 7. yüzyıla kadar uzandığını göstermektedir. Hanedanlık Dönemi’nde en parlak zamanını yaşayan Phellos, Ksantos ile Myra arasındaki bölgenin en önemli kalesi konumundaydı. Bu dönemde zaman zaman Ksantos ve Limyra’daki hanedanların kontrolüne girmiş olsa da, büyük ölçüde bağımsız kalmış ve MÖ 5. yüzyıldan itibaren kendi adına sikke basmıştır. Kentin Likçe adı, Hanedanlık Dönemi’nde basılan sikkelerde Wehnti olarak görülmektedir.
Daha sonraki dönemlerde liman yerleşimi Antiphellos giderek büyüyerek bağımsız bir kent haline gelmiş olsa da, Phellos Bizans Dönemi’ne kadar varlığını sürdürmüş ve Antiphellos’un liman ticaretine tarım ve orman ürünleri sağlayarak katkıda bulunmuştur. Mevcut surlar, Hanedanlık Dönemi’nden Bizans Dönemi’ne kadar uzanan inşa evrelerini içermektedir. Yerleşimde tespit edilen yaklaşık 130 mezarın büyük çoğunluğu Hanedanlık Dönemi’ne aittir. Bunların bir kısmı, Likya’ya özgü klasik üslupta olup (bazıları Likçe yazıtlıdır) kentin en iyi korunmuş anıtları arasında yer almaktadır.
Kaynaklar:
Başgelen, N. (ed.) 2005. Lycian Journal 1892 – Ernst Krickl, Archaeology and Art Publication, İstanbul.
Benndorf, O. ve G. Niemann. 1884. Reisen in Lykien und Karien (Reisen im südwestlichen Kleinasien I), Wien.
Çevik, N. 2021. Lykia Kitabı: Arkeolojisi, Tarihi ve Kültürüyle Batı Antalya, Türk Tarih Kurumu, Ankara.
Spratt, T. A. B. ve E. Forbes. 1847. Travels in Lycia, Milyas and Cibyratis, London.
Texier, C. 1849. Description de l’Asie Mineure, Vol.3, Paris.
Tietz, W. 2016. “Central Lycia: Kyaneai, Phellos, Kekova,” From Lukka to Lycia: The Land of Sarpedon and St. Nicholas, ed. H. İşkan ve E. Dündar, 362–373, İstanbul.
Zimmermann, M. 2005. “Feldforschungen in Phellos (Lykien) 2004,” AST 22.1, 63–68.
Görseller:
T. A. B. Spratt ve E. Forbes, 1847
C. Texier, 1849
O. Benndorf ve G. Niemann, 1884
N. Başgelen, 2005
Tietz, 2016 (Tübinger Lykienproject)
Tayfun Bilgin, 2022, 2025
Bora Bilgin, 2022, 2023, 2025
Reha Özer, 2023