Kent, Kekova Adası’nın kuzeyinde, dar bir geçitle denize bağlanan korunaklı bir koyda yer almaktadır. Günümüzde Üçağız (Tristomos) olarak bilinmektedir. Teimiusa, Kekova bölgesindeki Simena ve Aperlai gibi komşu yerleşimler gibi bir liman kenti olarak kurulmuştur; ancak iç kesimlerde yer alan verimli tarım alanlarına kesintisiz bir kara ulaşımına sahip olmasıyla avantajlı bir konuma sahiptir.
Alanda ele geçen epigrafik veriler, Teimiusa’nın hem iç kesimdeki Kyaneai kenti hem de bölgenin önemli merkezi Myra için bir liman işlevi gördüğünü göstermektedir. Teimiusa ve komşu Tyberissos’un Roma İmparatorluk Dönemi’nde Myra ile birlikte bir sympoliteia oluşturmuş olabileceği düşünülmektedir. Yerleşim en az Hanedanlık Dönemi’nden itibaren bilinmekte olup, Helenistik Dönem’de deniz ticaretinin gelişmesiyle birlikte daha da büyümüştür.
Yüzey araştırmalarıyla tespit edilen balık sosu üretim atölyeleri, yerleşimin yüksek düzeyde ticari faaliyet yürüttüğünü göstermektedir. Simena ve Aperlai’de olduğu gibi Teimiusa’da da deprem faaliyetleri sonucunda su altında kalmış kıyı yapılarının izleri görülmektedir. Buna rağmen deniz ticareti Roma ve Bizans dönemlerinde de devam etmiştir. Kent kalıntıları günümüz köyünün içinde ve çevresinde yer almaktadır. Turizmle şekillenen modern kıyı yerleşimi içinde çok sayıda mezar, en dikkat çekici anıtlar arasındadır. Köyün doğu ucundaki nekropolde iyi korunmuş lahitler özellikle dikkat çekmektedir. Hanedanlık Dönemi’ne ait bazı kaya mezarlarında Likçe yazıtlar bulunmaktadır.
Modern limanın bulunduğu alan, küçük bir derenin taşıdığı alüvyonlarla zamanla dolmuş olan antik limanla örtüşmektedir. Hamam ve kilise kalıntıları ise daha geç dönemlere aittir.
Kaynaklar:
Aslan, E. 2011. Kekova Bölgesi Limanları, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
Çevik, N. 2021. Lykia Kitabı: Arkeolojisi, Tarihi ve Kültürüyle Batı Antalya, Türk Tarih Kurumu, Ankara.
Mayer, L. 1803. Views in the Ottoman Empire, London.
Tietz, W. 2016. “Central Lycia: Kyaneai, Phellos, Kekova,” From Lukka to Lycia: The Land of Sarpedon and St. Nicholas, ed. H. İşkan ve E. Dündar, 362–373, İstanbul.
Zimmermann, M. 1992. Untersuchungen zur historischen Landeskunde Zentrallykiens, Bonn.
Görseller:
L. Mayer, 1803
W. Tietz, 2016
Bora Bilgin, 2022