Antik yerleşim kalıntıları, Antalya’nın yaklaşık 37 km güneybatısında, Kavak Dağı üzerinde 1.350 m rakımda yer almaktadır. Yerleşimi kesin olarak tanımlayan herhangi bir yazıt bulunmadığından, kentin adı belirsizliğini korumakta ve çeşitli alternatif öneriler ortaya atılmaktadır. B. İplikçioğlu (2002), yakın çevrede bulunan bir mezar yazıtına dayanarak, yerleşimin Patara Yol Anıtı’nda Mnarike olarak anılan bölgenin merkez kenti olan Mnara olabileceğini ileri sürmektedir. Ayrıca Helenistik Dönem’den itibaren kaynaklarda geçen Marmara adının Mnaradan türemiş olabileceğini savunmaktadır. Buna karşılık F. Onur (2022), özellikle Patara Yol Anıtı’nda yer alan güzergâhlara dayanarak, yerleşimin aynı yazıtta adı geçen antik Kosara kenti olduğunu önermektedir. Onur ayrıca Olympos/Korykos örneğinde olduğu gibi, zaman içinde isim değişimi yaşanmış olabileceği ihtimalini de gündeme getirmektedir.
Yoğun orman örtüsü ve kaçak kazılar nedeniyle oluşmuş tahribata rağmen agoraya, bouleuteriona ve tapınak yapısına ait kalıntılar tespit edilmiştir. Bouleuterionun iç kısmı, erozyon sonucu oluşan yıkıntı malzemesiyle tamamen dolmuştur. Tapınak yapısı ilk aşamada Apollon Lykios veya Zeus’a adandığı düşünülmüştür; ancak 2007 yılında Rhodiapolis’te bulunan ve açıkça Mnara Artemisi’nden bahseden yazıtın keşfiyle birlikte, yapının Artemis tapınağı olduğu görüşü güç kazanmıştır.
Yerleşimin güney ucunda, uçurum kenarında yer alan dikdörtgen planlı bir yapı özellikle dikkat çekicidir. Bu yapı, doğrusal biçimde düzenlenmiş 11 oturma sırasından ve açık bir sahne bölümünden oluşmaktadır. Antalya’dan batıda Phaselis’e kadar uzanan kıyı şeridini ve Pamfilya Denizi’ni (Antalya Körfezi) gören panoramik bir konuma sahiptir. Yerleşimde tiyatro yapısı tespit edilmediğinden, bu yapının açık hava toplantıları, törenler ve muhtemelen gösteriler için kullanılmış olabileceği düşünülmektedir. Benzer yapılar daha kuzeydeki Pisidya kentlerinde görülmekle birlikte, bu örnek Likya bölgesi içinde tekil bir örnek teşkil etmektedir.
Kaynaklar:
Bayburtluoğlu, C. 2004. Lykia, Suna-İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Enstitüsü, İstanbul.
Çevik, N. 2008. “Northeast Lycia. The New Evidence – The Results from the past ten years from the Bey Mountains Surface Surveys,” Adalya 11, 189–233.
Çevik, N. 2021. Lykia Kitabı: Arkeolojisi, Tarihi ve Kültürüyle Batı Antalya, Türk Tarih Kurumu, Ankara.
İplikçioğlu, B. 2002. “Doğu ve Kuzeydoğu Lykia-Güneybatı Pisidia Epigrafik-Tarihi Coğrafi Yüzey Araştırmaları Projesi 2000 Yılı Çalışmaları,” AST 19/2, 127–132.
Onur, F. 2022. “Lykia’da Yürütülen Antik Yol Araştırmaları ve Bölgenin Tarihi Coğrafyasına Katkıları,” Antalya’nın Arkeolojik Mirası II, ed. M. Demirel et al., Ankara, 498–525.
Onur, F. 2024. “Notes on the Border Regions of Lycia: Oktapolis, Milyas and Mnarike,” Proceedings of the Symposium New Research on Greek Epigraphy in Lycia, ed. F. Onur ve C. Schuler, İstanbul, 77–105.
Görseller:
Bora Bilgin, 2023
Tayfun Bilgin, 2023