Idebessos, Bey Dağları’nın güneybatı ucunda, yaklaşık 1000 m rakımda, Akalissos’un 3 km kuzey-kuzeybatısında yer almaktadır. Yerleşim ilk kez 1842 yılında Spratt ve Forbes tarafından tespit edilmiştir. Idebessos, polis statüsüne sahip olup, Akalissos ve Korma kentleriyle birlikte bir sympoliteia çerçevesinde Likya Birliği’nde temsil edilmiştir.
Yerleşimin daha erken kökenlere sahip olduğu düşünülmekle birlikte, günümüze ulaşan kalıntılar Helenistik Dönem’den daha eskiye gitmemektedir. Bugüne kadar kentte herhangi bir kazı çalışması yapılmamış, ancak 2000 ve 2008 yıllarında Akdeniz Üniversitesi tarafından ayrıntılı yüzey araştırmaları gerçekleştirilmiştir.
Kentin yerleşimi, batıya bakan bir düzlüğün yanı sıra doğuda dik bir şekilde yükselen yamacın üzerine yayılmaktadır. Yamaçtaki yerleşim alanları surlarla çevrilidir. Tespit edilen yapılar arasında, yalnızca 7–8 oturma sırasına sahip, Helenistik tarzda inşa edilmiş küçük bir tiyatro bulunmaktadır. Ayrıca bir su kemeriyle beslenen küçük bir hamam yapısı ve Bizans Dönemi’ne ait üç nefli bir bazilika da belirlenmiştir.
Nekropol alanı, hamamın güneyinden başlayarak tiyatronun batısına kadar uzanmaktadır. Bu alandaki tüm lahitler Roma Dönemi’ne aittir ve bazıları yazıtlıdır. Lahit tekneleri genellikle Pisidya üslubunda bezemelere sahipken, kapakları Likya etkisini yansıtan semerdam formdadır. Kentte kaya mezarına rastlanmamıştır.
Kaynaklar:
Başgelen, N. (ed.) 2005. Lycian Journal 1892 – Ernst Krickl, Archaeology and Art Publication, İstanbul.
Bayburtluoğlu, C. 2004. Lykia, Suna-İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Enstitüsü, İstanbul.
Çevik, N. 2021. Lykia Kitabı: Arkeolojisi, Tarihi ve Kültürüyle Batı Antalya, Türk Tarih Kurumu, Ankara.
Kızgut, İ., S. Bulut ve N. Çevik. 2009. “An East Lycian City: Idebessos,” Adalya XII, 145–172.
Görseller:
N. Başgelen, 2005
İ. Kızgut et al., 2009
Bora Bilgin, 2023
Tayfun Bilgin, 2023