Andriake, Myra kentinin liman yerleşimi olup Andriakos Nehri’nin ağzında kurulmuştur. Her ne kadar Hanedanlık Dönemi’ne tarihlenen buluntular mevcut olsa da, günümüze ulaşan en erken mimari kalıntılar Helenistik Dönem’e, özellikle de surlara aittir. Günümüzde görülebilen yapı kalıntılarının büyük çoğunluğu—granarium, hamam yapıları, agora, sinagog ve kiliseler—Roma ve Bizans dönemlerine tarihlenmektedir.
Agora çevresindeki dükkân yapıları arasında ortaya çıkarılan mureks işlikleri, kentte mor boya üretiminin yapıldığını göstermektedir. Özellikle kumaşların magenta ve mor tonlarında boyanmasında kullanılan bu boya, mureks adı verilen bir deniz salyangozundan elde edilmekteydi ve antik çağda son derece değerli bir ticari üründü. MS 7.–8. yüzyıllarda liman, alüvyon birikimi nedeniyle dolmuş ve işlevini yitirmiştir. Andriake’de, Myra ile birlikte yürütülen kazı ve diğer bilimsel çalışmalar Nevzat Çevik başkanlığında sürdürülmektedir. Bu çalışmalar kapsamında granarium yapısı restore edilerek 2015 yılında Likya Uygarlıkları Müzesi olarak düzenlenmiştir.
Gümrük Yasası Yazıtı (Lex Portorii Provinciae Lyciae)
Bu yazıt, 1999 yılında Andriake’de, antik limanın ana caddesi yakınında yapılan kazılar sırasında bulunmuştur. Yazıt, Roma İmparatoru Nero’nun MS 58 yılında yayımladığı reform fermanı kapsamında Likya’ya ilişkin gümrük yasası hükümlerini içermektedir. Büyük olasılıkla MS 60–62/63 yılları arasında Likya valiliği yapan Gaius Licinius Mucianus döneminde dikilmiştir.
Anadolu’daki benzer yazıtlarla—örneğin Ephesus ve Caunos—karşılaştırıldığında, Andriake yazıtı daha uzun ve ayrıntılıdır. Bu nedenle dönemin idari, ekonomik ve toplumsal yapısına ilişkin önemli bilgiler sunmaktadır.
Kaynaklar:
Çevik, N. ve S. Bulut. 2022. “Andriake, Port of Myra: Remarks in Light of New Evidence,” TARE 2, 7–74.
Mayer, L. 1803. Views in the Ottoman Empire, London.
Takmer, B. 2006. Lex Portorii Provinciae Lyciae: Likya Eyaleti Gümrük Yasası, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Akdeniz Üniversity, Antalya.
Görseller:
Türkiye Kültür Portalı
L. Mayer, 1803
B. Takmer, 2006
N. Çevik, 2022
Tayfun Bilgin, 2022
Reha Özer, 2023
Arkeoloji Haber, 2023
Bora Bilgin, 2022, 2023, 2024, 2025
Ertuğrul Anıl, 2024