Transliterasyonlar ve Çeviriler:
Lütfen unutmayınız ki, Likçe bütünüyle çözümlenmiş bir dil olmadığından, aşağıda verilen kısmi çeviriler yalnızca öneri niteliğindedir ve birçok belirsizlik içermektedir. Çeviriler yalnızca A (güney) ve B (doğu) tarafları için verilmiştir ve esas olarak D. Schürr’ün çalışmalarına dayanmaktadır; a tarafının 41-55. satırları ise D. Sasseville, 2021’den alınan bilgilerle tamamlanmıştır.
A (Güney) Yüzü – 55 satır (Likçe):
Transliterasyon:
01 ebẽñni[ stta]lã[ me-]n’-ad[ẽ Xerẽi A]rppa-
02 xuh: tid[eimi] Xe[ri]gah[ nẽni] Kup[r]lle[h]
03 xahba: a[tli? 13 ch.]e: s’[ek]eb[u-]
04 re: ehbi[je 18 ch.]u[–]
05 ñtikdu[ca. 18 ch. mere? e-]
06 ri: xal[le . . . . .]ñne:[ca. 14 ch.]
07 n[11 ch.]ze: se-ne: tr[ca. 11 ch.]
08 e[8 ch. e]behe: mere: e[ca. 11 ch.]
09 te[7 ch.]ewezijehed[i?ca. 10 ch.]
10 pñ[ 7 ch.]im͂: Xerigahe: q[ca. 10 ch.]
11mere: e[ri]: xalle me-i-ti: had[ca. 9 ch.]
12 ñte: ma[h]ãnaha: tusñti-ti[(jẽi?) mara? ca. 3 ch.]
13 [. . . . . .]ñna: se-i-ñt’ẽnẽ: puw[ca. 10 ch.]
14 [. . . . .]we: prñnawã-m͂-me-i-t[ca. 11 ch.]
15 [. . . .]terñ: se-i-teli: teli[ca. 11 ch.]
16 [. .]: ekebura: se-we: maxã: e[ca. 10 ch.]
17 te merehi: sunemamadi[ca. 11 ch.]
18 esejẽ: θurtta: ebẽhẽ Xer[ẽi ñte sttalã]
19 tuwete: ti ebẽñnẽ: neled[e Arñna hrppi]
20 tukedri: tuwete piθãkur[ca. 10 ch.]
21 eimi arawazije-de Kuprl[lehe? . . . ara-]
22 wazija: prñnawate Tumi[nehi ca. 6 ch.]
23 trbbẽ s’atlahe ehbije: h[ca. 6 ch. stta?-]
24 ti: ñt’epi: Puwejehe: θurt[tahi tezi? se-]
25 ñtewẽ: Erbbinahe: tezi: xu[gahi ehbije-]
26 hi: se-ñtewẽ: teθθi: ehbij[ehi prñnawi?]
27 se-ñtewẽ: mahãna: neleze [ca. 10 ch.]
28 ezeze: me-przzẽ: kumã: me-ti [ca. 9 ch.]
29 te xistte: ẽnehi: se-xñnahñ [’sedeñnewe?-]
30 hi: Arppaxuh: tideimi: Xerig[ah nẽni Ku-]
31 prlleh: xãhb’: Xezigah: tuhes: me[- ca. 6 ch.]
32 azijedi: ẽñne xistte: wawadra: [4 ch.]\ [-]
33 mẽ: zbetẽ: me-uwadraxi: ese: przze[4 ch.]: eh-
34 etehi: axã: ara: nelede: Arñna: me-ti p[rz]ze
35 axã: Trm͂mile: izredi: pededi: ñterez[i?] xu-
36 base: tupa: esbedi: hẽmenedi: Trm͂mil[i]je-
37 di: se-Medezedi: padrãtahedi: hqqdaime-
38 [d]i: se-mrbbẽnedi: tupelijã: Trm͂milis[ñ? .]
39 [. . Qa]cadunimi:Puwejehñ: tupelijã: se-[.]
40 [. . .]: Qacadunimi: Puwejehñ se-i-’rijẽm͂ m[e-?]
41 [pr]ulija: epide: izredi: zẽm͂-tija: ehbij[e-]
42 di: Zagaba: nelede: hãtahe: ẽtri: Tumine-
43 hi: nelede: hãtahe: Pttara: Malijehi: hãt-
44 ahe: Xbane: ese: Trbbẽnimi: tebete: terñ se-
45 Milasãñtrã: pddẽ-n-eke: Xbãnije: izredi
46 ehbijedi: hãtahe: Tlã-ñ-nele: nele: tarbi-
47 de: Xerẽi: qastte τerñ: Tlahñ: erbbedi: hã-
48 tahe: Medbijahe: ese: Xerẽi: tebete: <t>erñ
49 se-Waxssepddimi: ẽti: zehi: hbãti: CII: ule
50 ñt’-epi: xlaina terñ: hãtahe: ãka: Herikle
51 se-haxlaza: pabrati: Xbide: hrixñtawa-
52 tahi: ese-tabãna: terñ: Ijãnã: Ija<l>usas
53 Krzzãnase: hãtahe: Mukale: tewẽte: Sãma-
54 ti: trbbetẽ: Turaxssi: zxxãna terñ: es-
55 e: Humrxxã: tebãna terñ: hãtahe vacat
Çeviri:
1Bu stel, Harpagos’un oğlu [Xerẽi]’yi,
2Xeriga’nın [kardeşi] — Kuprlli’nin xahba‘sı.…
…
18… Bu [steli] Xanthos’taki agora-temenos[una] yerleştiren ve üzerine bir heykel diken Xer[ẽi].
21… Kuprl[li]’nin arawazija’sı … arawazija’yı Tymn[essos]’ta inşa etti.
…
24 Amca[sı] Puweje’nin [lahdinin?] üzerinde, 25büyükbaba[sı] Erbbina’nın lahdinin karşısında, 26babasının [mezarı evinin?] karşısında 27ve agoranın tanrılarının karşısında [dikili olmalıdır?.]
…
[…]30-hi, Harpagos’un oğlu, Xeriga’nın kardeşi, Kuprlli’nin xahba’sı, Xeziga’nın tuhes’i. 32Şimdi, ese-… görkemli bir sığır kurbanı? sundum [. . . .], bir ehet-gibi olan, 34araXanthos’taki Agora kutsal alanında. Şimdi, Likyalılar arasında tanındım, eller(im)le ve ayaklar(ım)la, gençler? arasında güreşte?, 36Atla tupa’da, hem Likya hem Med (tipi) yayla?, (ve) padrand– usulü … ile, 38ve erdemle, Likya şampiyonu? [yendim?], Puweje’nin oğlu şampiyon? Qayadunimi’yi ve Puweje’nin oğlu […]Qayadunimi’yi, ve (ben) ona üstündüm?.” 41Kendi elleriyle kazandığı savaş ganimetleri, 42Zagaba’da, agorada, Savaş Tanrısı’nın şerefine; Aşağı Tymnessos’ta, 43agorada, Savaş Tanrısı’nın şerefine; ve Patara’da, Malija’nın kutsal alanının içinde, Savaş Tanrısı’nın şerefine 44[yerleştirilmiştir]—(bu yerleştirme), Kyaneai’de, Kyaneai ovasında, Trbbẽnimi ve Melesandros’u kendi elleriyle 46Savaş Tanrısı’nın şerefine yendiği zaman; Tlos (civarındaki) yerleşimleri birbiri ardına ele geçirip 47Tloslu Xerẽi’yi savaşta defalarca, Savaş Tanrısı’nın şerefine yendiği zaman; 48Xerẽi ve Waxssepddimi’yi, Savaş Tanrısı’nın şerefine, şarap rengi (deniz) üzerinde tek bir gün içinde—tıpkı Herakles gibi—on iki gemiye karşı üstünlük kurabildikleri bir sırada yendiği zaman; 51ve Kaunos’taki en yüksek otoritenin valisi (ona) Savaş Tanrısı’nın şerefine, Khersonesos üzerinde (yer alan) 52Ialysos (kentindeki) Yunanlıları yenmek için 53komutayı verdiği zaman, Samos’un karşısında (uzanan) Mycale (Dağı) üzerindeki Thorax’a, savaşmak ve Amorges’i Savaş Tanrısı’nın şerefine yenmek üzere tırmandığı zaman [gerçekleşmiştir].
B (Doğu) Yüzü – 64 satır (Likçe):
Transliterasyon:
01 ebei: kbija: prulija: ẽti pddãt[e er-]
02 ijãna-tija: se-j-estte-’beli: puna[ra?]
03 τere-τere: tãma-de: zxxazije: me-i-ti
04 [a/e?]budi: iwẽ: se-τeτeris: eri<j?>ãna: tij-
05 [ẽi?]: hikedi: se-mrbbẽnedi: X<ãk>bihñ: hñ-
06 [ti . . . . . . a]dm͂medi: arusñ: kbihu: Tu-
07 [minehi hr]zzi kbihu: Xãkbi: kbihu
08 [. . . . . . .]ñzerewetehi: kume<z>ija
09 [. . . . . .]edi pzzidezes: adm͂mahi: Tu-
10 [. . . . . . .(.)]s: xttbadi [K]erθθi: se-tiwi(-)
11 [. . . . . . .(.)]ewes se-qrirahas: Trbbẽnimi
12 ẽnẽ: sm͂[ma]te-ter<i> hatã [m/s]e-i ’tãnãi: ub[ẽte]
13 wazisñ [te]lẽzijehi: qla-j-Esetrel[ehñ]
14 se-ñ<t>e trepe Xbahñ: se-Nagurahi: Pu[nam-]
15 uwahe: trbbi: Trusñ: se-Tuburehi: Stt[ra-]
16 [t]ãnidahe: trbbi: Ẽñnei: Miθrapata e[pi-?]
17 [tade? te]rñ: xawales: Dderijemeje: s[. . .]
18 [. . . . .]mate Aruwãtijesi: Sttrat[ãni-]
19 [dahe? er]ijete: me-’n’erbbedi: tubei[te K-]
20 [ijezi? e]rijãnã: se-ije-muneita: pud[e-]
21 [Ar]uw[ã]tijeseh: se-Tiluma: qẽtri her[–]
22 [.]i: erijãna: trijerẽ: Kijezẽ: Nagu[rahi]
23 erijete: trijerẽ: Xerẽhe: hñti: t[ubede?]
24 [arus m]erehi: hijã-n-axã: heledije[ se-j-a-?]
25 [xã? tas?]a: mere: itehe: se-tewẽni: se-j-e[. . .]
26 [. . . .]ati se-xssadrapahi: Trm͂mili[. . .]
27 [. . . . .]isñ: Ijãnisñ: Sppartazi: Atãnas[-]
28 [. . . .]ã: θurttã<i?>: señnahijẽ: se-tuhedi
29 [θurtt]adi: señnahijedi dde Trm͂mis<ñ> pu-
30 [. . . . A]rñna: Pinale: Tlawa: wedre: pisbas
31 [. . . . . .]taddi: plm͂maddi: se-qehñnedi: pd-
32[.]i[. . .]edi: se-’rsseizijedi: se-ukehezi[j]-
33 edi: [s]e-partaisedi: truwepeijadi: τer[?]
34 elã[i?]: se-urublijedi: pri: Trqqas: Hexis
35 ñta[.]m̃mez{ez}i: erbbi: sttãti: teli: qehñ-
36 [n]im̃me-j-ese<-tebeti?>: terñ: punerebe: se-b’epibere
37 Trqqas-ppe: asati: xñtawatã: tuwi: se-’be-
38 d’ãinẽ: arawazija: ñtewẽ: n-emu: se-xθθã
39 ñte-be dewẽ emu: kumezeiti-ti: me-’rawaz-
40 ija ade: Tuminehi: mlatraza: tixzzidi
41 Mãn/mahm̃mãta: Qarazutazi: tezi: aruwãt-
42 ija tukedri: se-j-etipuwẽi: se-j-urubli-
43 jẽ: ade: Xurzi-de: se-tukedri: atrã: Tehlu-
44 [se m]e-i: θrm͂mã: pibijeti: Xurzazẽ: kumez-
45 [ei]{s}ne: uhazata: wawã: trisñni: se-ñte-pd-
46 [dẽ-]zrppudeine: arawazije: ehbije: kbi-
47 [ja?] me-i-mẽ adru<a>de: mahãi: se-dde: ahata ha-
48 [de] ẽnẽ: qla’bi: ehetehi: se-mahãna: ehete-
49 [he] Arñna: Tuminehi: Kerθθi: Xãkbi: epid-
50 [e ñ]temlẽ sitãma: se-we ne-pe: astte: Trm͂m-
51 is: se-dde tuwetẽ: kumezija: τere-τere
52 Trqqñti: pddãtahi: qñnãkba: xrssẽni: eh-
53 bi: tabahaza: kumezija: Padritahi: Arñ-
54 na Tuminehija: kumezija: Xãkbija: kume-
55 zija se-tukedri: Kerθθi: ade: urublijẽ
56 hãtahe: tubehi: prñnezi: se-lihbeze: ehb-
57 ije se-dewẽ: zxxaza: se-ñtuwe <h>riha: ade: se-
58 xθθãna: xugaha: se-xñnaha: se-xñtawati
59 azzalãi: Ñtarijeusehe: se-j-Ertaxssi-
60 razahe: θride: hriha: Trm͂milise: se-ti: Te-
61 θθiweibi: ade-mẽ: leθθi qlã: me-sitẽni: eb-
62 [e]i-j-agarãi: zeusi: ñtewẽ: xñtawati: sber-
63 ide: xñtawati: tupelezije: se-ñtewẽ: Sux-
64 inaje: tupelezije: xñtawatije: Sppart-
Çeviri:
1Burada, diğer savaş ganimetleri… yerinde … yükseltilecekti.
…
6 … … iki kez Yukarı Ty[mnessos(’ta?)], iki kez Kandyba(’da?), iki kez 7[…’da? ……
…
11 …Trebbenimi, 12aşağıdaki hata’yı …-diğinde, şimdi, (içinde?) Atinalılar 13bir tasvirini? telẽzije benzeri kutsal alanda kurdular; 14ve Nagurahi’de Punamuwa 15ile Trysa’ya karşı ittifak halinde ve Tyberissos(’ta?) Stratonidas ile 16Eñnei’ye karşı ittifak halinde Mithrapata [konumlanmış(?) 17or]du, xawales’ler Dderijemi’ye … …-dı. 18Stratanidas’ın oğlu Aruwandijesi 19(haraç) topladı. Şimdi, bir muharebede, [Kijeze?] onu —20(yani) haraç toplayanı— mağlup etti; ve Aruwandijesi’nin 21muneitası, Tiluma ve Qetri… ile birlikte, 22(haraç) toplama işini yürütmek üzere kendisine atandı. Nagurahi’deki Kijeze’ye ait bir triremi haraç olarak aldı; hñti [arus] olan Xerẽi’ye ait triremi ise …-dı. 24hija buyruklarını heledi‘ye yaptım 25[ve] itehe buyrukları üstüne [yeminler ettim].
…
…
…
37 Fakat Fırtına Tanrısı ülkede? hüküm sürmeyi sever ve buyurur?: 38Benim için arawazija ve bir xθθã yapılsın?; 39 ki bunun içinde, bana kurban sunmaları için …-be bir dewẽ bulunsun. Şimdi, arawazija’yı, 40Tymnessos’ta, Qarazuta’nın mlatraza tixzzidi 41 Mãṇ/ṃahmmãta için, bir aruwand-stili lahit olarak yaptı. 42Bir heykel, bir yazıt? ve bir anıt 43yaptı, Xurza’da, ve (kendisinin) bir heykeli olarak Tanrı Tehlus’a. 44Şimdi, Xurza halkı ona daima bir θrm͂mã vermeli 45ki her yıl üç yaşında bir sığır kurban etsin ve 46 …-’a arawazija’sı için başka? (sığırlar). 47Ayrıca ona, tanrılara adanmış bir adru da yaptı?;ve sonra? ahata’yı, 48ehete- kutsal alanının ve ehete-tanrılarının altına bıraktı. 49Xanthos, Tuminehi, Kerththi ve Kandyba’da 50halkı sitãma olarak alıkoydu ancak! …-we, Likya’ya boyun eğmedi; 51ve bunun üzerine?, peş peşe çeşitli yerlerde? kumezija‘lar dikti: 52Fırtına Tanrısı’na (ithafen) pddãtahi‘de; dörtlü gruba (ithafen) xrssẽni‘de; göklerin efendilerine (ithafen) 53Xanthos’taki Aphrodision’da bir kumezija, 54Tymnesos kumezija’sı, Kandyba kumezija’sı, 55ve Kerththi’de, Savaş Tanrısı’na (ithafen) 56bir urublije heykeli yaptırdı. Hane halkı ve onun lihbeze‘si için bir tubehi, 57savaşçılar için bir dewẽ ve hriha niteliğinde bir ñtuwe yaptırdı; 58ve büyükbaba ve büyükanne xθθãna’ları. 59Ve Kral’a, Darius ve Artaxerxes’in fermanlarına (dayanarak), 60Likyalılara özgü hriha θri-dı. 61Teththiweibi de eşi için bir temenos(=kutsal alan) yaptırdı.
C (Kuzey) Yüzü – 1–19. satırlar (Likçe):
Transliterasyon:
01 [azi? . . . . . .]inen[. . . .]tãtẽ: Zisaprñna [—]
02 [. Widrñna]he: tideimi: se-Parzza: Xbide: se-Sp
03 [part]ali[j]ahe: trbbi: Atãnas: zxxãte: terñ: me-
04 ñ[n]’-emu: axagã: maraza: me-ubu hãtẽ: Kbijẽti: se-
05 Utãna: sttati: sttala: ẽti: Malijahi: pddãti
06 Ddewẽ zxxazãi ne-une: mẽseweh{:}m͂mi: se-Xbide
07 sttati-mẽ: sttala: ẽti: qlahi ’bijehi: se-Mali-
08 jahi: se-[j-]Ertemehi: se-Xñtawatehi: Xbidẽñ[n?-]
09 hi: se-Ddewe: sttati-mẽ urublijẽ: me-i-ti: puwe-
10 ti: azzalã: d- vac. deu trbbeite-mẽ: esbẽte: xñt-
11 awatedi: un- vac. abãm͂me se-mẽ Kizzaprñna: Widr-
12 ñnah: se-w’-Eri- vac. j- vac. amãna telẽzijehi: qlã
13 Arñnas: kehix- vac. ñta: erbbedi: ñtube: τer[ñ]
14 Kizzaprñna: e- vac. priti: se-Parza: me-ñne: t[ã-]
15 mã: axa: se-ñt’ep- vac. i Kizzaprñna: ttli[di/e-ti? .]
16 [.]e[. .] tideimi vac. ehbi arusñ: nene xla[u? Ddẽn-]
17 [e]welẽ: τ/ẽ[.]xke ñ- vac. tele aiti: tihe: zum͂[mẽ . . . .]
18 taxa: se-i tez[i? . . . . .] axã: ñt’epi: t[. . . epewẽ-]
19 ñtlm͂me: Arñna [.]e{:}se[.]uzezi[ vacat
C (Kuzey) Yüzü – 20–31. satırlar (Yunanca)
Transliterasyon:
[Ἐ]ξ οὗ τ’ Εὐρώπην [Ἀ]σίας δίχα πόντος ἔνεμ[ε]ν,
[o]ὐδές πω Λυκίων στήλην τοιάνδε ἀνέϑηκ‹ε›ν
[δ]ώδεκα ϑεοῖς ἀγορᾶς ἐν καϑαρῶι τεμένει·
[νικ]έων καὶ πολέμου μνῆμα τόδε ἀϑάν‹α›τον.
[. . . .]ις ὅδε Ἁρπάγο‹υ› υἱὸς ἀριστεύσας τὰ ἅπαν/τα/
[χε]ρσὶ πάλην Λυκίων τῶν τότ’ ἐν ἡλικίαι.
[πο]λλὰς δὲ ἀκροπόλες σὺν Ἀϑηναίαι πτολιπόρϑωι
[π]έρσας συνγενέσιν δῶκε μέρος βασιλέας.
ὧν χάριν ἀϑάνατοί οἱ ἀπεμν‹ή›σαντο δικαίαν,
ἑπτὰ δὲ ὁπλίτας κτεῖνεν ἐν ἡμέραι Ἀρκάδας ἄν/δ/ρ/ας,
Zηνὶ δὲ π‹λ›ε˜ στα τροπαῖα β‹ρ›ότων ἔ‹σ›[τ]ησεν ἁπάν‹τ›ων,
καλλίστοις δ’ ἔργοις Καρικα γένος ἐστεφάνωσεν.
Çeviri (Bryce, 1986’dan):
Okyanusun Avrupa’yı Asya’dan ayırdığı zamandan beri, hiçbir Likyalı agora’nın kutsal temenosunda On İki Tanrı’ya savaşlardaki(?) zaferlerinin bu ölümsüz anıtı olan böyle bir stel dikmemişti. Harpagos’un oğlu [Ke]r[r]is(??), güreşteki yiğitliğiyle kendi çağının gençlerini her bakımdan geride bırakmış biri olarak, kentleri yıkan Athena’nın desteğiyle birçok akropolü fethetti ve krallığının bir bölümünü akrabaları arasında paylaştırdı. Bunun karşılığında ölümsüz tanrılar ona hak ettiği karşılığı verdiler. O, tek bir günde yedi Arkadialı hopliti öldürdü; Zeus’a insanların en çoğundan daha fazla zafer anıtı adayan ve görkemli başarılarıyla Karika soyunu onurlandıran da oydu.
C (Kuzey) Yüzü – 20–31. satırlar (Likçe B) – “Kheriga hakkında şiir”:
Transliterasyon (3 satılık kıtalar halinde düzenleme Schürr, 2016):
32sbirte: me-zireima: | sabadi: mrccdi-pe:
sebe: pasbã 33Natri: slati: xusttedi: sebe-xñtabu[:] |
sebe-ñte la34cra: Trujeli: zazati: nbb:):
Trqqiz-kke-pe: me-de zp35pli: xi xbati:
qetbeleimis: siketesi: uwedris 36erẽpliz: ¦
sebe-leli: pinati: |¦ masasi: Tulije<l>i[:)
37lacra: trbbdi: Xeriga: |¦ me-xbadiz: kudi: mrccd[i
– – – -]38kssa: Trm͂mili{:}ja uweti padmruwasa:
Kup<r>lle[s *xãzba?] |¦ 39sebe: xbadasi: esãnãmla:)
Ebinube: kere: | seb[- – – – – k]40udi: slãmati: |
zrbblã: m͂qrẽ: muri: | tupleleimi[- – – – – -]41az: |¦
sebe-sbirtẽ pzziti: |¦ lelebedi: xñtabasi[:)
– – – -]42-pe: ni-ke: waxsi: ¦ pibi: krese: ’rm͂pali: ¦
predi: xapa[.]i: | [. . .]43adi: mrccas uwẽti: |
sebe-’nẽ: lacri: xñtabaimi: slãma 44zrbblã:)
me-uwe kemijedi: |¦ waxsadi: zrqqiti |
zireim45e{me}di: xbadasadi kudi mawate: klleima:
wijedri: ñt46uwitẽni: ¦ pduradi: sebe-pasbã:)
ñte-’ne puketi: Xbide47wñni: ¦ ulaxadi: zrẽtẽni: |¦
seb’-ẽn(’)ari: kupriti: |¦ Turaxss48ali: Na{:}tri |
timlu mawate: |¦ waxsadi: Wizttasppazñ:)
49ẽke-’bei xustite Umrggazñ: ¦ klleimedi: sbirtẽ: |
xbad50iz: tuwi-pe-ne: | padrete: Xeriga: |
waxsa: murei: ¦ sebe-zri51gali: nei talã:):
’Sedekeri trisu: qñnãtbisu: ¦ prete 52 ’laxadi: zrẽtẽni: ¦
sebe-be qirzẽ: utakija ¦ Trm͂miliz:53tbiplẽ:
trpplẽ: Tuburiz: |¦ pduradi: xuzruwẽtiz:) vacat
54Xãbi: Tuminesi: | hñtawã: Kridesi: sebedi: |
qirzẽ: ziw55i: dewis: | asa: muwati: zrẽtẽniz: |
ali: muwilade: |¦ epñtadi 56sebe: pasbbã:)
ne-pe ki-wisiu utetu ñtelija: pidritẽ57ni: ¦
pirli: murẽnedi: Tuburiz: upleziz:
siketesi: Arpp58axus: ẽti: tm͂pewẽti:)
ki-be-uwe-neu: psseje: ¦ qidridi: ’la59xadi: zirẽple: ¦
m’-ed’ erẽple: xradi: waxsa: Truijele: |
m’-ẽ60mi: mawili |¦ klleimedi: alcã na-lax:)
kize: qle: pẽliu: | tub61edi lebi: kudi: pubrati: |
pere: me-d’ ijeti-ke: | xuzrñtas62i{si}: xrbblatã: |
Trqqñtasi: Tali: ermede leli: Tulijeli<:)>
63wixsaba laba: me-tm͂me | xbade: lẽm͂-pe:
Tunewñni: seb’-erẽ64pli: ¦ sabaka: qetbeleima: ¦
Trqqiz: tbisu: seri-j-ekabu65rã: sebe-masa: vacat
D (Batı) Yüzü – 71 satır (Likçe B) – “Kheriga ve Muni hakkında şiir”
Transliterasyon (3 satılık kıtalar halinde düzenleme Schürr, 2018):
[….]ed’ m͂qrẽ: etrqqi | tuwijdi: qrbbli:
2[z]ireimedi: sebe-d’-ẽnẽ: |¦ slãtu: xbadiz: qrb3[b]ledi: ¦
ali-ke mlẽ mire-ke mlẽ |¦ ’tm͂qrisñte: 4wisidi: pruwa)
albrãna-ke: mlati: | Trqqñt5asa qretu-pe: |
Tulielije putu | trlluba 6Zrppedu |¦
ni-ke qezm͂mi: wer[i?] klebẽ-ke: ¦ xñt7abã: uweti: sukrẽ:)
alb<ã?> ubẽ{:}ti: zawa: | qtti-d8[?]e ziti: qñnãtba: |
xuzrñta Xerigasa: |¦ tu[.]a9drala: palaraima: |¦
sapalite-’pñ ki-zppli |¦ [.]10uguwãmã: tewete Arm͂pã:)
atli tñne: qã[n?]ã: | 11prijedulise: Trm͂mile: |
Kupr[l]lese me-pe-12ne tubidi: urtu: mrssxã: Trqqiz: ¦
esetesi-13[k]e er[b]besi-ke: ¦ lusasi: esẽnẽmla:)
me-pe: stt14[ẽ]ni: Trqqiz | seb’-uwedriz: mlat[i] masaiz: |
15[.]emẽ-ke-neu: zini: lelebedi Plejerese: |
16[me]-pe ekãnẽ: kuprimi: pzziti: ur[a]sli:)
17me-[pd]urade: Erikle-be: ¦ Trqqñti: p[….]w/i[.(.) 18[.]i:
qi[d]ras<a?>di tiuñtada ¦ xñnije[…..(.)]
19[..]ube weri: Xeriga<z>ñ: ẽ: zused<e?> xu[gã? …(.):)]
20[me-i n?]i-seketu: ewẽne ¦ zusi: zbalit[.….(.)]
21[..]lẽ tbisu tustti: arm͂paimedi: qã[….(.)]
22[.]utlade: ñte: terẽi: ¦ ki-tewẽm͂’ Tunewñn[e?:) ]
23[m]e-j-epñ terekere: ¦ sxxa ijakuti: pssat[.(.)]
24zajala: me-te ne-mrssxati: urtuwãz: mar[ãz]
25Trm͂mile-be tekeri: ¦ treixali pise: xup[.:)]
26qrbbli: me-ije ’lbãma: | pssesi: slama-k’ er[b?]27lẽ
prija sxxa: Muni: trbbdi: tasñt’ uwadi: 28Mẽmrezñ:
trppali: me-tu-neu |¦ prijelijed[i] 29kibe-meredi:)
ni-k’ m͂qrimiz ñtuwitẽni: ¦ up30lesiz waxssadi: | *
Tub32u<r>iz ẽke-d’-epñ: | predi: zazati: zriqali:
33ni-ke dezi: mutala: ¦ apñtadi: tetbeti: 34 lacra:)
me-Muni: trbbdi: tuwi: uwadra: me-t35u-pe-’ne tesẽni:
qñza: prijelija: m’-ede-tu: 36xezm͂’ xbadasa:
alasi dadu-pe: |¦ sebe-pasb37asi: esẽnẽmla:)
Plejerẽ: pijeti: ilẽne: | 38 qezm͂mi: me-kedije: |
Qelideli: albã-pe: |¦ 39kupttle: muxssa: pijelu
mlez: ñte-mle40si: mire: | lide-be: ’lbijẽi: Trelewñne:)
41xñtabu-pe: kñtre: eluwi-pe: ¦ ’Busaw{w}ñn42[e? ]la:
Tralije: wijedri-be: albaxã: m͂qr43[. kll?]eime:
mulẽni-pe: zppli: ẽtre-be: asx44[xa? ]i a[t?]rala mu<w>a:)
Xzzãtã-pe: Trqqi<z>: | 45[T]rm͂mile: zm͂pde eseti:
Xerigazñ: epe-qzz[.] | 46trppalau: ’ripssedi: |
’Prlleli: kedi-pe: |¦ ñt’-[ẽ]47nẽ: epri-ke: ziti: kalu:)
[.]esã(-)tñniu: Qñtbẽ | 48u[?]waxa: mlati: wzza: ijesi: |
me-welpumi: mrc[c]49di | pttili-ke: xustti-ke ¦
qidrala{:}-ke-pe-’n[e] 50ziu: |¦ sukredi: kibe: pasbu:)
urttu: Qelid[e]51li: ki-’bei ¦ me-i: perepñ: ne-’stte:
mlati: xba[da]52siz: | tuwemedi: Lijenwez: |
muwaxã: ppe[..(.)]53zi: |¦ kibe: pruxssi: ’rbbine:)
me-Xeri[ga]54zñ: m͂qrẽ: |¦ sebe: pigasa: seb’-uwedri:
<??? seb-?> urasl[a] 55me-ne-uwe lãte: ’ripsse |
ẽmu me-uwe ãzi{:}sse 56xuzruwãta: eim͂ : waxssa:)
atlasi: ne-’burẽni: |¦ 57Trm͂milijẽti: ’ripssẽ: |
tm͂pewẽti: sebe-i-te[?] 58sẽkẽne: Mãmre ’kebure: |
m’-ed<e?>-tu: lusalija: 59zẽna n’-uniti: xruwasa{z}:)
me-qliju: xupeliju: |¦ 60sebe-Lijeiz: ddelu
P<l>eliz: ni-uwe: lugãtu: sm͂61mẽte: klleime |
Qñtili-uwe: Plluwi: mlu x<r>ãt62i: Tunewñni:)
me-w’-ẽnẽ: Trm͂milija: | km͂masadi 63sladi-pe: |
Qel<id?>elija: unitẽ-pe: urtuz: marãz
64trbbẽniti ne-km͂mẽti: |¦ punãmade<s>i: asãnãm65la:)
xumalade nẽnijeti: |¦ masxxm͂(-)tije: qzze |
66mirẽñne: x<ñ>nasi-ke: | sesi: m͂qri ’kebura |¦
seb’-ẽ67nesi-ke tedesi-ke: |¦ xugasi: xñtawa<t>a:)
mire k68edije qñtra: |¦ ilẽne <ke?>dije: ’tm͂qrisñte: |¦
masxxm͂69<tije?> xupdidu: | qiqlẽ-n-iredi: treixali: |
ki-tsse l70[.]m͂’: trisu: |¦ warasijez <q?>idrasadi:)
neiz-ke: tuwiz 71T<r>m͂mile: ¦ sukri: xñtaba t/zutltu<p>e: ¦
Trqqñti
* “:kibe-meredi:) ni-k-m͂qri31miz ñtuwiteni: uplesiz: waxssadi:” Bu satır muhtemelen yazıtı yazan kişi tarafından yanlışlıkla tekrar edilmiştir (Schürr, 2018).
Kaynaklar:
Dönmez, A. ve Schürr, D. 2015. “Zum Agora-Pfeiler in Xanthos IV: Finding a new fragment of the inscription and evidence pointing to a temenos-tomb,” Kadmos 54, 2015, 119–149.
Müseler, W. ve Schürr, D. 2018. “Zur Chronologie in den Inschriften auf dem Agora-Pfeiler von Xanthos (TL 44), den betroffenen Dynasten und ihren Münzen,” Klio 100(2), 381–406.
Sasseville, D. 2021. “Die Deutung von lykisch terñ und ihre Konsequenz für die Kriegspolitik Lykiens,” Hungarian Assyriological Review 2, 161–172.
Schürr, D. 2007. “Zum Agora-Pfeiler in Xanthos I: Anschluß eines weiteren Fragments,” Kadmos 46, 109–124.
Schürr, D. 2009. “Zum Agora-Pfeiler in Xanthos II: Selbstlob auf Perserart und Ordnung des Raumes,” Kadmos 48, 157–176.
Schürr, D. 2012. “Zum Agora-Pfeiler in Xanthos III: vom Wettergott und dem Dynasten Teϑϑiweibi,” Kadmos 51, 114–142.
Schürr, D. 2016. “Zum Agora-Pfeiler in Xanthos V: Das Nordgedicht auf Cheriga (TL 44c, 32ff.),” Kadmos 55, 147–196.
Schürr, D. 2018. “Zum Agora-Pfeiler in Xanthos VI: Das Westgedicht auf Cheriga und Muni (TL 44d),” Kadmos 57, 2018, 55–105.
Schürr, D. 2021. “Die Inschriften des Agorapfeilers in Xanthos (TL 44, revidiert),” unpublished manuscript, (academia.edu).