Gürses, Hanedanlık Dönemi’ne tarihlenen bir kale yerleşimidir ve günümüzdeki Gürses köyünün hemen kuzeyinde, Myra’nın yaklaşık 6 km kuzeybatısında bir tepe üzerinde yer almaktadır. Yerleşim ilk kez 1889 yılında Petersen ve von Luschan tarafından belgelenmiştir. Antik adını doğrulayan herhangi bir yazıt bulunamamış olmakla birlikte, Borchhardt bu yerleşimin antik kaynaklarda adı geçen Trabendai olabileceğini ileri sürmüştür. Helenistik Dönem’de Likya Birliği adına sikke basmasına rağmen, yerleşim siyasi olarak Myra’ya bağlılığını sürdürmüştür. Yerleşim Bizans Dönemi’ne kadar iskan edilmiştir.
Kale, doğu–batı doğrultusunda uzanan bir sırt üzerine inşa edilmiştir. Güney yamaçtaki teraslar üzerinde kaya içine oyulmuş odalar dâhil olmak üzere mimari kalıntılar korunmuştur. Nekropol, sırtın güneyindeki ovada yer almakta olup MÖ 6. yüzyıldan MS 4. yüzyıla kadar uzanan çeşitli mezar tiplerini içermektedir. Lahitlerin büyük bölümü Roma Dönemi’ne aittir. Yakın çevrede, Hanedanlık Dönemi’ne ait bir dikme mezarın parçaları tespit edilmiştir; bu mezarın çevre yapısı, Trysa örneğinde görülen kabartmalarla benzerlik göstermektedir. Yerleşime giden antik yol boyunca ise Klasik Likya cepheli yalnızca tek bir kaya mezarı belgelenmiştir.
Kaynaklar:
Borchhardt, J. 1975. Myra – Eine lykische Metropole in antiker und byzantinischer Zeit, 1st Forsch 30, Berlin.
Çevik, N. 2021. Lykia Kitabı: Arkeolojisi, Tarihi ve Kültürüyle Batı Antalya, Türk Tarih Kurumu, Ankara.
Marksteiner, T. 1997. Die befestigte Siedlung von Limyra, Forschungen in Limyra 1, Vienna.
Wurster, W. W. 1993. “Dynast ohne Palast – Überlegungen zum Wohnbereich lykischer Feudalherren,” Akten Lykien II Bd. 2, 27–30.
Görseller:
iDAI, 1970, 1990
J. Borchhardt, 1975
W. W. Wurster, 1993