Trebenna, Patara Yol Anıtı‘nda Trabenna olarak geçmekle birlikte, kentte bulunan yazıtlar yerleşimin adını Trebenna olarak doğrulamaktadır. Likya’nın en kuzeydoğudaki kenti olan Trebenna, Antalya’nın yaklaşık 32 km batısında yer almaktadır. Helenistik Dönem’de Pisidya kentlerinden Termessos’un egemenliği altında kalmıştır. Roma Dönemi’nde Likya Birliği’ne dahil olmuş ve kendi adıyla sikke basmıştır. Ayrıca, kentin en parlak dönemini yaşadığı MS 3. yüzyılda Trebennalı iki kişinin Likya Birliği başkanlığına (lykiark) seçildiği bilinmektedir.
Trebenna’nın Roma Dönemi’nde Onobara ile, muhtemelen kıyıya erişim sağlamak amacıyla, bir sympoliteia kurduğu düşünülmektedir. Antik kent ilk kez 1882 yılında Karol Lanckoronski tarafından tespit edilmiştir. Daha sonra yerli ve yabancı araştırmacılar tarafından çok sayıda yüzey araştırması yapılmış, ancak herhangi bir kazı gerçekleştirilmemiştir.
Yerleşimdeki mevcut bulgular Helenistik Dönem’den daha eskiye gitmemekte olup, görülebilen yapıların büyük çoğunluğu Roma ve Bizans Dönemlerine aittir. Helenistik Dönem kalıntıları yalnızca akropolis surlarının içiyle sınırlıdır. Akropolis tepesinin güneyindeki düzlüğe yayılan Roma Dönemi yapıları arasında ekklesiasterion, sebasteion, stoa ve agora yer almaktadır. Büyük Roma hamamı, Elmin olarak adlandırılan tepenin yamacında, akropolisin güneyindeki nekropol alanı içinde bulunmaktadır. Kentin batısındaki diğer nekropol alanı Irimli olarak adlandırılmaktadır. Her iki nekropolde de anıtsal mezarlar bulunmaktadır.
Kaynaklar:
Çevik, N. 2005. Trebenna. Tarihi, Arkeolojisi ve Doğası – Its History, Archaeology and Natural Environment, ed. N. Çevik, B. Varkıvanç, E. Akyürek, Adalya Supplementary Series 1, Antalya.
Çevik, N. 2021. Lykia Kitabı: Arkeolojisi, Tarihi ve Kültürüyle Batı Antalya, Türk Tarih Kurumu, Ankara.
Dinç, S. 2012. “Hellenistik ve Roma Çağları Likyası’nda Sympoliteia’lar”, Uluslararası Genç Bilimciler Buluşması I: Anadolu Akdeniz Sempozyumu 04–07 Kasım 2009 Antalya Sempozyum Bildirileri, ed. K. Dörtlük et al., 77–86.
Görseller:
Ole Weidner, 2015
Çevik, 2021
Bora Bilgin, 2023
Tayfun Bilgin, 2023