Sidyma, Muğla ili Seydikemer ilçesine bağlı Dodurga Köyü’nde yer almaktadır. MÖ 168 yılında kurulan Likya Birliği’nin 23 kentinden biridir. Patara Yol Anıtı’na göre, Ksanthos’a 104 stadion (yaklaşık 20 km) uzaklıktadır. Charles Fellows’tan başlayarak 19. yüzyıl gezginlerinin çoğu, antik kent ile onun hemen yanında kurulan modern Dodurga Köyü’nden söz etmektedir. O tarihten bu yana modern yerleşim büyüyerek antik kalıntıların büyük bir bölümünün üzerine yayılmıştır. Sınırlı sayıda yüzey araştırması dışında, kentte henüz sistematik bir kazı çalışması gerçekleştirilmemiştir. Patara Yol Anıtı’nda Sidyma’ya 4,5 km mesafede olduğu belirtilen Kalabatia adlı liman yerleşiminin, kentin limanı olarak işlev görmüş olabileceği düşünülmektedir.
Sidyma’da farklı tiplerde yaklaşık yüz kadar mezar yapısı tespit edilmiştir; bunların en erken örnekleri MÖ 5. yüzyıla tarihlenmektedir. Bu mezarların yarısından fazlası güvercinlik tipi basit kaya mezarlarından oluşmaktadır. Kentin en erken mimari kalıntıları Hanedanlık Dönemi’ne aittir. Akropolis tepesinin güneybatıya yükselen yamaçlarında, Hanedanlık ve Helenistik dönemlerde inşa edilmiş sur duvarlarının kalıntıları görülebilmektedir.
Akropolis yamacına yaslanan tiyatro yapısından günümüze yalnızca üst oturma sıraları ulaşmıştır. Tiyatronun önündeki düzlükte yer alan agora, stoa, sebasteion, hamam ve gymnasion gibi tüm kamusal yapılar Roma Dönemi’ne aittir. Sebasteion dışında herhangi bir tapınak yapısı tespit edilmemiştir. Ayrıca Bizans Dönemi’ne ait kilise ve şapel kalıntıları da bulunmaktadır.
Sidyma’daki en iyi korunmuş yapılar mezar anıtlarıdır. Bunlardan biri, köy merkezine yakın bir konumda yer almakta olup neredeyse çatı seviyesine kadar korunmuştur. Üzerindeki yazıta göre, bu anıt imparatorluk kültüne bağlı bir başrahibe olan Flavia Nanne için inşa edilmiş olup MS 1. yüzyıla tarihlenmektedir. Yine köy merkezine yakın bir konumda bulunan ve lahdi andıran bir başka mezar, tek bloktan oyulmuş kasetli tavanıyla dikkat çekmektedir. Tavandaki toplam 25 kasetten 9’unda portre kabartmaları yer almaktadır.
Kaynaklar:
Fellows, C. 1841. An Account of Discoveries of Lycia: Being a Journal Kept During a Second Excursion in Asia Minor, Londra.
Benndorf, O. ve G. Niemann. 1884. Reisen in Lykien und Karien (Reisen im südwestlichen Kleinasien I), Viyana.
Dardaine, S. ve E. Frézouls. 1985. “Sidyma: étude topographique,” Ktèma 10, 211-217.
Arslan, M. 1987. “Lykia’dan Bir Şehir: Sidyma,” Eski Eserler ve Müzeler Bülteni, Sayı 9, 22-29, Ankara.
Takmer, B. 2010. “Stadiasmus Patarensis için Parerga 2: Sidyma I. Yeni Yazıtlarla Birlikte Yerleşim Tarihçesi,” Gephyra 7, 95-136.
Çevik, N. 2021. Lykia Kitabı: Arkeolojisi, Tarihi ve Kültürüyle Batı Antalya, Türk Tarih Kurumu, Ankara.
Görseller:
C. Fellows, 1841
O. Bendorff ve G. Niemann, 1884
S. Dardain ve E. Frézouls, 1985
Kurt Böhne
Bora Bilgin, 2022, 2024
Tayfun Bilgin, 2022, 2024