Aperlai, Kaş ile Kekova arasında yer alan bir liman kentidir. Sıçak Yarımadası’nı karaya bağlayan dar kıstağın doğusunda, Simena’nın yaklaşık 7,5 km güneydoğusunda bulunan Asar Koyu’nda konumlanmıştır.
Kentte günümüze ulaşan en erken kalıntılar Helenistik Dönem’e tarihlenen sur duvarlarıdır. Kent surları içinde çok sayıda mimari kalıntı yer almakta olup bunlar arasında iki hamam ve dört kilise bulunmaktadır. Hanedanlık Dönemi’nde Likçe Aprlla adıyla basılmış sikkeler bulunmasına rağmen, bu döneme ait herhangi bir mimari kalıntı veya mezar günümüze ulaşmamıştır. Ayrıca Aperlai’nin Hanedanlık Dönemi’nde Apollonia’nın limanı olarak işlev görmüş olabileceği ve söz konusu sikkelerin aslında Apollonia’ya ait olabileceği de ileri sürülmektedir.
Nekropol alanında Helenistik ve Roma Dönemi’ne ait çok sayıda Likya tarzı lahit bulunmaktadır. Epigrafik verilere göre kent MÖ 4. yüzyılın sonlarında kurulmuştur. Aperlai, bu dönemde Simena, Isinda ve Apollonia ile birlikte Likya Birliği içinde tek bir oy hakkını paylaşan bir sympoliteiaya liderlik etmiş ve kendi adıyla sikke basmıştır.
Likya bölgesini etkileyen depremler bu kıyı yerleşiminde ciddi tahribata yol açmıştır. Dalga kıranlar ve liman yapılarının yanı sıra kıyıya yakın birçok yapı, deprem faaliyetleri sonucunda su altında kalmıştır. Liman alanında yapılan sualtı araştırmalarında ortaya çıkarılan suya gömülmüş mureks işlikleri, Aperlai’nin mor boya (Tir Moru) üretimi ve ticareti sayesinde zenginleştiğini göstermektedir. Özellikle tekstil boyacılığında kullanılan mor renkli bu boya, Mureks cinsine ait deniz salyangozlarından (murex trunculus) elde edilmekte olup antik dönemde son derece değerli bir ticari üründü.
Kent, Bizans Dönemi’nde 7. yüzyıla kadar bir piskoposluk merkezi olarak varlığını sürdürmüştür.
Kaynaklar:
Aslan, E. 2010. “Kekova Bölgesi Liman Araştırmaları 2009: Aperlai Limanı / Harbour Surveys in Kekova Region in 2009: Harbour of Aperlai,” ANMED 8, 181–188.
Çevik, N. 2021. Lykia Kitabı: Arkeolojisi, Tarihi ve Kültürüyle Batı Antalya, Türk Tarih Kurumu, Ankara.
Vann, R. L. ve R. L. Hohlfelder. 1998. “Survey of Ancient Harbours in Turkey: 1997 Season Aperlae in Lycia,” AST 16.2, 443–460.
Vann, R. L., R. L. Hohlfelder ve K. Shedrick. 2000. “The East Baths at Aperlae,” Adalya IV, 195–206.
Zimmermann, M. 1992. Untersuchungen zur historischen Landeskunde Zentrallykiens, Bonn.
Görseller:
R. Vann vd., 2000
K. Filler, 2015
Ertuğrul Anıl, 2016
Bora Bilgin, 2023